نمونه لایحه دفاعیه دعوای ملکی خرید و فروش آپارتمان (پاسخ به تجدیدنظرخواهی الزام به تنظیم سند رسمی)

آخرین بروزرسانی: ۱۴۰۴/۱۱/۰۶

در دعاوی ملکی مرتبط با خرید و فروش آپارتمان، یکی از پرتکرارترین اختلافات، امتناع فروشنده از انجام تعهداتی نظیر تنظیم سند رسمی یا تلاش برای مشروط کردن اجرای قرارداد به تعهدی خارج از مفاد توافق است. در چنین پرونده‌هایی، تنظیم یک لایحه دفاعیه دقیق و مستدل می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در اثبات استقلال قراردادها، اجرای صحیح آثار عقد بیع و حفظ حقوق قانونی خریدار یا فروشنده داشته باشد. استفاده از نمونه لایحه‌های اصولی، به ویژه در مرحله تجدیدنظر، به طرف دعوا کمک می‌کند تا استدلال‌های خود را منطبق با قانون و رویه قضایی ارائه کند.

نمونه لایحه دعوای ملکی خرید و فروش آپارتمان که در این مقاله آمده است، ناظر بر اختلافی است که در آن طرفین، دو قرارداد بیع مستقل منعقد کرده‌اند و یکی از آن‌ها اجرای تعهد خود مبنی بر تنظیم سند رسمی را به انجام تعهد قراردادی دیگر مشروط نموده است. این وضعیت در عمل بسیار شایع است و در صورت عدم دفاع حقوقی صحیح، می‌تواند منجر به تضییع حقوق مالک واقعی شود. در پرونده‌های مشابه، طرح صحیح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ موضوعی که در مقاله «لایحه دفاعیه – الزام به تنظیم سند رسمی آپارتمان» نیز به صورت کاربردی به آن پرداخته شده است.

این نمونه لایحه برای افرادی مفید است که درگیر دعاوی خرید و فروش ملک، الزام فروشنده به تنظیم سند رسمی، پاسخ به تجدیدنظرخواهی در دعاوی ملکی یا اختلافات ناشی از مبایعه‌نامه‌های متعدد هستند. همچنین وکلای دادگستری و کارآموزان حقوق می‌توانند از ساختار استدلالی آن برای تنظیم لوایح حرفه‌ای در پرونده‌های مشابه استفاده کنند.

متن لایحه پاسخ به تجدیدنظرخواهی الزام به تنظیم سند رسمی

بسمه تعالی

ریاست و مستشاران محترم دادگاه تجدیدنظر استان تهران

با سلام

احتراما اینجانب اسماعیل …..  در خصوص اخطاریه تبادل لوایح که به اینجانب ابلاغ شده است و در مقام پاسخ به لایحه تجدیدنظرخواهی خوانده بدوی (آقای قاسم …) مراتب زیر را به استحضار می رسانم: 

1- مستندا به مبایعه نامه های تنظیمی فی مابین اینجانب و تجدید نظر خواه، اینجانب به موجب مبایعه نامه با کد رهگیری … یک واحد آپارتمان به تجدید نظرخواه به مبلغ یک میلیارد و صدوهفتاد میلیون تومان فروختم و تجدید نظر خواه نیز به موجب مبایعه نامه با کدرهگیری …. یک باب منزل مسکونی به اینجانب به مبلغ یک میلیارد و دویست و نود میلیون تومان فروخت و از آن جا که هر دو در برابر یگدیگر در آن واحد هم طلبکار و هم بدهکار شدیم، مستندا به ماده ۲۹۴ به بعد قانون مدنی، نسبت به بدهی هایمان تا مبلغ یک میلیارد و صد و هفتاد میلیون تومان تهاتر رخ داد و الباقی مبلغ ثمن معامله بابت منزلی که من از تجدید نظرخواه خریدم به مبلغ صد و بیست میلیون تومان نقدا به وی پرداخت و بدهی من بابت ثمن به ایشان کاملا تصفیه گردید.

2- با توجه به این که دو قرارداد بیع مستقل و جداگانه میان اینجانب و تجدیدنظرخواه منعقد گردیده که انجام هیچ یک از تعهدات قراردادی این دو قرارداد به یکدیگر وابسته نمی باشد و هرکدام مبیع و ثمن جداگانه و آثار و شرایط متفاوتی از یکدیگر دارند و تنها وجه اشتراک این دو مبایعه نامه طرفین قرارداد ها است (که من در یک قرارداد بایع و در قرارداد دیگر مشتری می باشم) لذا بر اساس اصل حاکمیت اراده و تصمیم طرفین مبنی بر انعقاد دو عقد بیع مستقل، نمی توان اجرای هیچ یک از این دو قرارداد را منوط به اجرای مفاد قرارداد دیگر نمود. چرا که این دو انتقال در قالب دو عقد بیع مستقل از یکدیگر واقع شده است و نه به صورت عقد معاوضه.

بنابراین تجدیدنظرخواه نمی تواند در قراردادی که خانه اش را به من فروخته و تمام ثمن را هم دریافت نموده است اجرای تعهد قراردادی خود مبنی بر تنظیم سند رسمی را منوط به اجرای تعهد قراردادی اینجانب در قرارداد دیگری که من آپارتمان خود را به وی فروخته ام نماید. 

3- کما اینکه با بررسی این دو مبایعه نامه ملاحظه می گردد اجرا و انجام هیچ یک از آثار و تعهدات قراردادی مربوط به این دو مبایعه نامه منوط به اجرای تعهدات قراردادی مبایعه نامه دیگر نشده است.

فلذا اگر اینجانب در قراردادی که آپارتمان خود را به تجدیدنظرخواه فروختم به هر دلیلی قادر به انجام تعهد خود در تاریخ مقرر نباشم، تجدیدنظرخواه نمی تواند با استناد به آن قرارداد از انجام تعهد قراردادی خود مبنی بر تنظیم سند رسمی انتقال به نام من خودداری نماید. بلکه باید با استناد به آن مبایعه نامه اقدام به طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی علیه اینجانب نماید.

همانگونه که من نیز علیه ایشان در خصوص آپارتمانی که به من منتقل نموده اند همین دعوا را طرح نموده ام و مستندا به ماده قانون مدنی که مقرر می دارد به مجرد بیع، مشتری مالک مبیع می گردد، ایشان ملزم به تنظیم سند رسمی انتقال به نام اینجانب بوده است. ولی از انجام تعهدخود امتناع نموده است و دادگاه محترم بدوی به درستی و مطابق با قواعد عمومی قراردادها و مقررات مربوط به عقد بیع، حکم به الزام تجدیدنظرخواه به تنظیم سند رسمی صادر نموده است. 

بنا به مراتب فوق، رد تجدیدنظرخواهی خوانده محترم بدوی و تایید رای صادره در خصوص الزام فروشنده به تنظیم سند رسمی انتقال به نام اینجانب از محضر شما عالیجنابان مورد تقاضا می باشد.

با تشکر و تجدید احترام

تنظیم: وکیل مسعود محمدی