آخرین بروزرسانی: ۱۴۰۴/۱۱/۰۷
در حقوق ایران به تبعیت از حقوق شرعی، اموال محترم بوده و حفظ آن ضرورت دارد و در نتیجه تخریب اموال، تضییع و از بین بردن آن واجد ضمانت اجرای قانونی است. علاوه بر اینکه تخریب کننده مال ضامن جبران خسارت است این عمل از سوی قانونگذار جرم دانسته شده و مرتکب محکوم به مجازات می شود.
البته در صورتی که تخریب مقدمه انجام جرم دیگری باشد مجازات مستقل ندارد ولی از موجبات تشدید مجازات است مثلا اگر فردی برای سرقت و ورود به منزل درب آپارتمان یا درب خودرو را تخریب نماید فقط مجازات سرقت که مجازات اشد است اعمال می شود هر چند که طرف در مسیر انجام سرقت مرتکب تخریب اموال و ورود غیر قانونی هم شده است.
در این مقاله، ضمن ارائه یک نمونه واقعی از لایحه دفاعیه تخریب اموال که در مرحله تجدیدنظر توسط وکیل مسعود محمدی تنظیم شده، به تحلیل حقوقی منطق دفاع، جایگاه تخریب در کنار جرم سرقت و نحوه استناد به ادله اثبات دعوا پرداخته میشود. این مطلب میتواند برای متهمان، شکات و حتی وکلای دادگستری که با پروندههای مشابه مواجهاند، راهگشا باشد.
متن لایحه دفاعیه تخریب اموال
ریاست محترم دادگاه تجدید نظر استان تهران
باسلام و تقدیم احترام
در خصوص پرونده کلاسه …… که منجر به دادنامه شماره …… مورخ ۹۲/۰۳/۰۱ گردیده و مورخ ۱۳۹۲/۰۳/۰۸ به اینجانب ابلاغ شده در مقام اعلام تجدید نظر خواهی موکل به عرض عالی می رسانم:
1- متهم (خانم آمنه ……) به شرح شکواییه و شهادت شهود و اقرار خود وی که در پرونده مضبوط می باشد اقدام به سرقت اموال موکل از منزل وی نموده است ولی متاسفانه بازپرس و قاضی محترم بدون توجه به شکوائیه و محتویات پرونده و اظهارات شهود اتهام را تخریب دانسته و به این استدلال که تخریب توسط قفل ساز صورت گرفته است رای به برائت مهتم صادر نموده است. درحالی که موکل به اتهام تخریب از متهم شکایت نکرده بلکه شکایت وی به جهت خیانت در امانت و سرقت اموال منزل موکل بوده است.
2- با جلب توجه قاضی محترم تجدیدنظر (به شرح شکوائیه) عمل ارتکابی متهم ابتداً خیانت در امانت و سپس سرقت اموال موکل توسط متهم می باشد به این توضیح که متهم ابتدا با کلیدهایی که در زمان زوجیت به وی سپرده شده بوده اقدام به سرقت اموال موکل می نموده و پس از تعویض قفل توسط موکل متهم با تخریب قفل درب منزل یکی از اعمال مقدماتی جهت سرقت را انجام داده و مجدداً اقدام به سرقت اموال دیگری از متهم می نماید.
3- در صدایی که از متهم ضبط شده وی صراحتاً اقرار به سرقت اموال موکل نموده و اظهار داشته برای انتقام جویی اقدام به سرقت نموده است.
4- همانگونه که قاضی محترم مستحضر می باشد عنصر مادی جرم سرقت، ربودن مال دیگری بدون رضایت وی می باشد و اینکه آیا تعویض قفل توسط خود سارق صورت گیرد یا سارق قفل ساز را بکار گیرد تا اموال شخص دیگری را به سرقت ببرد تأثیری در جرم سرقت ندارد. لذا اینکه متهم پرونده بوسیله قفل ساز درب منزل را باز کرده و اموالی را به سرقت برده است یا اینکه شخصاً قفل درب منزل را عوض کند در تحقق جرم سرقتی که مرتکب شده تأثیری ندارد.
5- بعد از شکایت شاکی و در مرحله دادسرا متهم برخی اموال شاکی را به وی باز می گرداند که شهود و اقرار خود وی نیز در این زمینه در پرونده موجود می باشد. اما بازگرداندن برخی اموال مسروقه توسط متهم گرچه ممکن است مستندا به ماده ۲۲ قانون مجازات اسلامی به نظر قاضی از موجبات تحفیف مجازات باشد ولی تأثیری در سرقتی که قبلاً تحقق یافته است ندارد و متهم مرتکب جرم تام سرقت گردیده است.
6- در اظهارات شهود نیز قید گردیده است متهم قفل ساز را به درب منزل برده و با اظهار اینکه همسر موکل می باشد اقدام به تعویض قفل ها نموده است. قضات محترم تجدید نظر مستحضر می باشند که در خصوص اتهام تخریب نیز گرچه در جمع سبب و مباشر اقوی است اما در این فرض خانم آمنه …… با فریب دادن قفل ساز و معرفی خود بعنوان مالک منزل سبب اقوی از مباشر محسوب می شود.
7- درخصوص این استدلال قاضی محترم بدوی که تعویض قفل به وسیله قفل ساز صورت گرفته است و از این حیثت تخریبی صورت نگرفته جای سؤال است که اگر شخصی بدون سوءنیت به دستور شخصی که دارای سوء نیت و قصد ارتکاب جرم می باشد، مرتکب جرمی شود آیا شخصی که با قصد مجرمانه دستور تخریب می دهد و پس از تخریب قفل اقدام به سرقت می نماید به استناد اینکه چون شخصاً در عملیات مادی تخریب دست نداشته باید تبرئه گردد؟
8- اقرار متهم، شهادت شهود، صدای ضبط شده متهم و بازگرداندن برخی اموال مسروقه توسط متهم همگی ادله قطعی بر تحقق جرم سرقت توسط متهم می باشد اما متاسفانه بدون توجه به این ادله متقن صرفا متهم به اتهام تخریب مورد محاکمه قرار گرفته است و بازپرس محترم و قاضی محترم بدوی از تمامی آن اسناد و مدارک چشم پوشیده اند.
نظر به مراتب فوق نقض رای بدوی و صدور حکم بر محکومیت و مجازات متهم مستدعی می باشد.
تنظیم کننده : وکیل مسعود محمدی (بهار ۱۴۰۰)
تحلیل حقوقی لایحه دفاعیه تخریب اموال از منظر وکیل پرونده
در این لایحه دفاعیه، تمرکز اصلی بر تصحیح عنوان اتهامی و تبیین صحیح رابطه میان جرم تخریب و جرم سرقت است. مطابق اصول حقوق کیفری، زمانی که تخریب بهعنوان مقدمه یا وسیله ارتکاب جرم شدیدتری مانند سرقت انجام میشود، عنوان مجرمانه اصلی همان جرم اشد خواهد بود و تخریب، واجد مجازات مستقل نخواهد بود. متأسفانه در رأی بدوی، بدون توجه به این قاعده و بدون بررسی دقیق شکواییه، اظهارات شهود و اقرارهای موجود، اتهام بهاشتباه صرفاً در قالب تخریب بررسی شده است.
در تنظیم این لایحه، تلاش شده با استناد به عناصر قانونی جرم سرقت، از جمله ربایش مال غیر بدون رضایت مالک، نشان داده شود که نحوه باز کردن قفل (اعم از مباشرت شخص متهم یا استفاده از قفلساز) تأثیری در تحقق جرم ندارد. همچنین به بحث فقهی و حقوقی «سبب اقوی از مباشر» پرداخته شده تا مسئولیت کیفری متهم، حتی در فرض دخالت شخص ثالث فاقد سوءنیت، بهدرستی تبیین شود. این استدلالها بهویژه در پروندههایی که مشابه آن در لایحه دفاعیه سرقت و خیانت در امانت مطرح میشود، اهمیت ویژهای دارند.
در نهایت، این لایحه با جمعبندی ادله اثبات دعوا از جمله اقرار، شهادت شهود و بازگرداندن بخشی از اموال مسروقه، از دادگاه تجدیدنظر تقاضای نقض رأی بدوی و صدور حکم شایسته را دارد. چنانچه شما نیز درگیر پروندهای با اتهام تخریب اموال یا جرائم مرتبط هستید، بهرهگیری از مشاوره تخصصی میتواند از بروز اشتباهات جبرانناپذیر جلوگیری کند. برای رزرو وقت مشاوره حقوقی با اینجانب، وکیل مسعود محمدی، میتوانید از طریق راههای ارتباطی دفتر اقدام نمایید.
پرسش و پاسخ حقوقی درباره لایحه دفاعیه تخریب اموال
۱. تفاوت جرم تخریب اموال با سرقت در چیست؟
جرم تخریب اموال ناظر بر از بین بردن یا معیوب کردن مال دیگری است، بدون آنکه قصد تملک وجود داشته باشد؛ در حالی که در سرقت، عنصر اصلی ربایش مال غیر با قصد تملک است. در برخی پروندهها، تخریب صرفاً وسیلهای برای تحقق سرقت محسوب میشود.
۲. آیا تخریب قفل توسط قفلساز مسئولیت کیفری متهم را منتفی میکند؟
خیر. اگر قفلساز فاقد سوءنیت باشد و به دستور شخصی با قصد مجرمانه اقدام کند، مطابق قواعد حقوقی، شخص آمر یا سبب اقوی، مسئول اصلی جرم خواهد بود.
۳. بازگرداندن اموال مسروقه چه تأثیری در پرونده دارد؟
بازگرداندن اموال میتواند از موجبات تخفیف مجازات باشد، اما تأثیری در اصل تحقق جرم سرقت یا تخریب ندارد و مانع مسئولیت کیفری نخواهد شد.
۴. آیا میتوان به رأی برائت در اتهام تخریب اعتراض کرد؟
بله. در صورتی که رأی صادره مبتنی بر استدلال نادرست یا نادیده گرفتن ادله باشد، امکان تجدیدنظرخواهی و اعتراض به رأی وجود دارد.
۵. نقش لایحه دفاعیه در مرحله تجدیدنظر چیست؟
لایحه دفاعیه در مرحله تجدیدنظر، ابزار اصلی برای تبیین اشتباهات رأی بدوی، تحلیل حقوقی صحیح موضوع و جلب نظر قضات تجدیدنظر نسبت به نقض رأی و صدور حکم مقتضی است.
